دوشنبه، 13 آبان 1398 16:33:33
آخرین اخبار
حسین دهشیار:

جام جهان نما؛ انتخاباتی فارغ از معناگرایی

الگوهای انتخاباتی در آمریکا از شفافیت و جایگاه مشخصی برخوردار است. وقوف به این چارچوب‌ها و از سویی دیگر فهم آنها نقش تعیین کننده ای در حیات بخشیدن به ظرفیت پیش‌بینی ایفا می‌کنند. این الگوها به ضرورت این که از وجاهت تاریخی و از اصالت عملیاتی برخوردار هستند، خصلت نهادینه و مبنای تفسیری پیدا کرده اند. در صد سال اخیر که حیات مدرن حزبی ماهیت بخش مبارزات ریاست جمهوری آمریکا بوده، سه موضوع کلیدی همیشه و در تمامی شرایط جایگاه برجسته ای در شکل دادن به کیفیت رقابت دو حزبی و مهم تر از همه انگشت نهادن بر نامزدی که مسیر ورود به کاخ سفید را باید طی کند، داشته است. سرمایه داری به عنوان سیستم اقتصادی حاکم، محوریت کلیدی و برجسته ای به شرایط مالی شهروندان در تعیین جایگاه و قدرت مانور آنان در گستره اجتماع اعطا کرده است.

با توجه به این واقعیت باید آگاه بود که محاسبات اقتصادی اهمیت عدیده ای در شکل دادن به رفتار شهروندان و هویت بخشیدن به ارزیابی‌ها و تفسیرهای آنان درخصوص پدیده‌ها دارد. انتخابات ریاست جمهوری به عنوان یک مقوله اجتماعی به میزان فزاینده ای تحت تاثیر ملاحظات اقتصادی رای دهندگان است. با تکیه بر داده‌های در دسترس، مولفه اولیه و اصلی در انتخاب رئیس جمهور برای شهروند آمریکایی، تحلیل آنها از مواضع اقتصادی نامزد است. اولویت اولیه برای رای دهنده همانا استنباط او از وضع «جیب» است. اگر اوضاع اقتصادی در شکل حداقل آن قابل تحمل باشد، قاعدتا رای دهندگان به نامزد حزبی رای می‌دهند که کاخ سفید را در دوره یا دوران گذشته در اختیار داشته است.

مردم آمریکا جورج هربرت واکر بوش را به کاخ سفید فرستادند زیرا آنان شرایط اقتصادی خود را در هشت سال دوران رونالد ریگان مثبت ارزیابی کردند و رای به تداوم دادند؛ با وجود این که بدنه رای دهنده حزب و مردم آمریکا به طور کلی معاون رونالد ریگان را لایق این جایگاه نمی دانستند.

اگر جامعه درگیر بحران اقتصادی باشد، رای دهندگان نامزد ریاست جمهوری را که حزب او حاکم در کاخ سفید بوده را نفی می‌کنند و نامزد رقیب را بر می‌گزینند. موضوع کلیدی دیگر در انتخابات که تعیین کننده در شکل دادن به نتایج است، درگیر شدن یا نشدن آمریکا در یک جنگ زمینی در سرزمین‌های دیگر است. اگر شرایط اقتصادی قابل تحمل و آمریکا درگیر یک جنگ زمینی قابل قبول برای شهروندان باشد، رای دهندگان به نامزدی رای می‌دهند که نماینده حزب ساکن در کاخ سفید است، اما اگر آمریکا درگیر یک جنگ زمینی با پیامدهای منفی مبتنی بر تحقق نیافتن اهداف باشد و مردم این جنگ را به شدت رد کنند، در آن صورت رای دهندگان نامزد حزب صاحب قدرت اجرایی را تنبیه می‌کنند و به حزب رقیب رای می‌دهند. البته معادلات روان شناختی، تعلقات حزبی و ماهیت گروه‌های اجتماعی مهم است، اما در تحلیل نهایی برای تعیین جهت رای غالبا شرایط اقتصادی و وجود جنگ یا عدم جنگ زمینی و دستاوردهای آن است که نامزد پیروز را تعیین می‌کند.

در شرایطی که وضع اقتصادی در شکل حداقل قابل تحمل باشد و مردم آمریکا را درگیر یک جنگ زمینی تمام عیار بر بستری از سربازان کشته شده نبینند، عاملی که به شدت تاثیرگذار در تعیین نتایج انتخابات محسوب می‌شود مقوله‌های اخلاقی یا به عبارت دیگر ویژگی‌های شخصیتی نامزدهاست. پس در شرایطی که مسائل مالی و نظامی دغدغه رای دهندگان در سطح کلان نیست، مقوله‌های مرتبط به ویژگی‌های رفتاری و کلامی نامزدهاست که برجستگی پیدا می‌کند و در مورد آنها صحبت می‌شود. انتخابات سال ۲۰۱۶ بهترین نمونه از انتخاباتی است که موضوعات سیاست خارجی و اقتصادی به حاشیه رانده شده‌اند و مسائلی که مرتبط به زندگی شخصی، خانوادگی و در یک سطح کلان تر موضوعات عوام پسند هستند مبنای مبارزه نامزد و در کنار آن به دغدغه روزمره شهروندان تبدیل شده است. در انتخاباتی که مسائل نظامی و اقتصادی مطرح است، سطح مباحثات فراتر و شاخص معیارها دارای ویژگی‌های ملموس تری هستند. امّا هر زمان که جنبه‌های شخصیتی و اخلاقی مبنای ارزیابی‌ها قرار می‌گیرند، مبارزات انتخاباتی غالباً ابعاد منفی و حقیر شیوه زیست و فرهنگ مستقر را برجسته می‌سازد.

بدون توجه به این که هیلاری کلینتون یا دونالد جان ترامپ در بیستم ژانویه سوگند ریاست جمهوری را بجا آورند، محققا فردی که بعد از باراک اوباما پا به کاخ سفید بگذارد فاقد قلیل ترین وجاهت و شان اخلاقی در میان کلیت جامعه خواهد بود و این سبب خواهد شد که او از قدرت چانه زنی بسیار کم در برابر کنگره آمریکا و از ظرفیت‌های اغنایی بشدت محدود برای بسیج شهروندان در راستای پیاده سازی اهداف خود برخوردار باشد.  

*استاد دانشگاه علامه طباطبایی

نظرات (0)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *