یکشنبه، 21 دی 1399 14:09:06

«فرانظریه اسلامی روابط بین الملل» رویکردی نو در عرصه بین‌الملل

انسجام و استحکام نظریه، اشراف در بحث روابط بین الملل و ادبیات فلسفه اسلامی، تجمیع علوم اجتماعی، روابط بین الملل و فلسفه، ابطال ناپذیری و جامعیت نظریه از مولفه هایی بود که مورد توجه منتقدان «فرانظریه اسلامی روابط بین الملل» قرار گرفت.

به گزارش عطنا به نقل از شبستان، دکتر محمدرضا دهشیری، دانشیار دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه در نشست تخصصی «فرا نظریه اسلامی روابط بین الملل» به عنوان منتقد به ارائه دیدگاه هایش پرداخت و گفت: این نظریه از انسجام خوبی برخوردار است، اما در رابطه با نقاط ضعف این نظریه یا فرانظریه تفاوت آن با پیش نظریه مطرح نشده است، تناقضی در بحث نظریه بین الملل و فلسفه در این نظریه است و هر کدام جداگانه ای مفهومی دارد.

dehghni (16)

 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی با طرح چند سوال اظهار داشت: باید ببینیم تفاوت فرانظریه با پیش نظریه چیست و آیا می شود این را پیش نظریه اعلام کرد یا اصرار بر اینکه فرانظریه است، وجود دارد.

 دکتر دهشیری خاطرنشان کرد: مباحثی که مطرح شد برخی از مفاهیمی است که در چارچوب فلسفه و روابط بین الملل معانی متفاوتی می دهد بنابراین این سوال مطرح می شود که این نظریه واقع گراست یا واقع بین.

وی ادامه داد: با توجه به طرح حرکت جوهری که زمینه را برای ایجاد عمل محافظه کارانه فراهم می کند با هدف تبیین و توجیه وضع موجود که این زمینه را برای جبرگرایی فراهم می سازد و جایگاه اراده گرایی انسان از تاثیر کمتری برخوردار می شود چراکه حرکت جوهری شماT رو به پیش است و روند پیشرفت به سمت همگرایی زمانی می رود و اگر شاهد واگرایی بودیم و رجعت به عقب در آن صورت چه اتفاقی خواهد افتاد؟

وی با طرح این سوال که آیا حرکت جوهری مدنظر شما رو به پیش است یا حرکت جوهری موجی است، اغان داشت: در مورد جامعه واحد جهانی که مطرح کردید، امت واحده مطرح شده ضرورتا یکدست نیست بلکه قومیت های مختلف با حفظ حاکمیت های خود حضور داشته باشند و حکومت صالحان که در آینده مطرح است دارای این ویژگی خواهد بود یعنی شامل قواعد واحد باشد نه نظام واحد. این سوال مطرح است که وحدت حاکمیت یا تکثر حاکمیت ها را در این فرانظریه شاهد خواهیم بود.

 دهشیری افزود: جایگاه نظام بین الملل نظم جهانی در رابطه با سطح تحلیل نظام چیست، سعی کرده اید یک نظریه جامعی ارایه شود که همه چیز را شامل شده و دربر بگیرد، چه چیزی در این نظریه نیست و مانعیت را مطرح نکرده اید و بیشتر نگاهتان به جامعیت بوده است و ویژگی دربرگیرندگی را برای نظریه مطرح کرده اید در واقع مسأله دیگر این است این نظریه ابطال ناپذیر است و نمی توان آن را ابطال کرد و باید احتمال رد و قبول آن وجود داشته باشد.

این استاد دانشگاه گفت: تلفیق گرایی مطرح شده در این فرانظریه حتی اگر از مکاتب مختلف فلسفی و روش ها و نحوه برقراری سازگاری بین روش های متکثر که برآمده از نگاه های فلسفی است این روش های متعدد به تناقض درونی مکاتب منتهی می شود. آیا تلفیق گرایی به معنی ارتباط نیست؟

dehghni (13)

 دهشیری ادامه داد: برخی مطالب معلوم نیست در نظریه اسلامی مطلوبیت دارد یا طریقت است مثل امنیت که در چارچوب نظریه اسلامی مطلوب است یا از طریق امنیت به جامعه واحد خواهیم رسید اینکه برخی مفاهیم از چه وضعی برخوردارند باید شفاف سازی شود.

 در ادامه ستوده عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی خاطرنشان کرد: این کتاب با اشراف در بحث روابط بین الملل و ادبیات فلسفه اسلامی به هم ربط دهد اما ابهاماتی وجود دارد و مورد نقد قرار می گیرد تفاوت کار وی با فلسفه روابط بین الملل اسلامی مشخص نیست و در این طرح گفته شده ما وارد فلسفه مضاف روابط بین الملل شویم در طرح نامه اقتباسی از فلسفه اسلامی است.

عضو هیئت علمی دانشکده روابط بین الملل گفت: بعضی از موارد ایشان حکمت صدرایی و نو صدرایی است برخی نظریه در فلسفه صدرایی محل مناقشه است و سپس به ذکر مثال های از حرکت علامه طباطبایی نسبت به حرکت جوهری ملاصدرا پرداخت، اگر مفاهیم حکمت صدرایی مناقشاتی وجود دارد و اگر فلسفه مشا را در نظر بگیریم که حرکت جوهری را این سینا قبول ندارد فرا نظریه اسلامی در اینجا استحکام لازم را ندارد.

محمد باقر خرم‌شاد عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی در ادامه نشست، بیان داشت: عنوان این نشست سوالی بر این عنوان فرا نظریه در روابط بین الملل وجود دارد و برای نظریات وجود داشت و یا وجود نداشت به عنوان اینکه یافته های علمی را به خدمت گرفت، توضیح چند فرانظریه راحتر می کند اگر سوال پسینی در عنوان این نظریه و اگر این فرضیه فرانظریه اسلامی در روابط بین الملل امکان دارد بخواهد نظریه مطرح شود باید دید به چه مواردی اشاره می شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی افزود: باید در این نظریه به این پرداخته می شد که اگر این فرا نظریه مطرح نمی شد چه مانع و موانعی مهم فرا روی نظریه پرداز اسلامی بود، وقتی که این نظریه پرداز بخواهد نظریه بدهد چه مشکلی وجود داشت و این جهد علمی چه تمهیداتی فراهم می کند و بود و نبود آن چه مباحثی از این نظریه را فراهم می کند.

کیوان حسینی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی در نقد این فرا نظریه گفت: در این طرح نامه دو پارگرف است در صفحه ۴ وجه انتزاعی فرا نظریه مطرح شده است و وقتی از کارکرد تئوری صحبت می شود بای فهم پدیده ها و در نهایت پیشبینی پدیده باید پرداخته شود، در این فرا نظریه بحث انتزاعی پرنگ است.

وی خاطرنشان کرد: بحث مباحث انتزاعی وجود دارد و همه چیز را در برمی گیرد، نکته دوم در صفحه ۶ این طرح نامه مطرح شده است نظریه پرداز بین الملل اسلامی باید چندین تخصص داشته باشد و هم علم روابط بین الملل و هم فلسفه و هم اسلامی را فرا گرفته باشد، تمامی گزارها تجربی و فراتجربی از متن اسلام استباط نمی شود و مفهوم دینی است و با اصول معارف سازگاری دارد اسلام آن را تأیید کرده است.

dehghni (14)

سید جلال دهقانی فیروزآبادی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی در پاسخ به ناقدین و دفاع از نظریه خویش گفت: تفاوت نظریه و پیش نظریه این است که آن است بحث ما فرا نظریه نظریه ای درباره نظریه است برخی اساتید گفتند این نظریه نیست و نظریه نیست و شناخت در باره روابط و ماهیت روابط بین الملل است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی افزود: در نظریه بین الملل اصل بر اساس انسان و سیاست است، انسان شناسی در این بحث نایده نگرفته است، نظریه باید ابطال پذیر باشد و یا نباشد همه بحث این است این ابطال پذیر نیست، این سطحی از یک نظریه است و نظریه روابط بین الملل مطرح شده است و باید توجه شود.

 دهقانی در رابطه با کمبودهای این نظریه، اظهار داشت: ساختمان این نظریه ساخته نشده و تنها طراحی شده است و با علم به این موضوع ادعای ما نظریه نیست و فرانظریه است و این هم به معنی این نیست که این طرح نظریه نباشد.

 هیئتی از داوران بعد از بررسی و ارزیابی «فرا نظریه اسلامی روابط بین الملل» آن را مورد تأیید قرار دادند.

نظرات (0)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *