یکشنبه، 1 مهر 1397 03:02:18
رئیس جمهوری

حسن روحانی

تفاوت علم اسلامی و غیراسلامی به ویژه در علوم انسانی تنها در اهداف آنها است وگرنه علوم هر دو، یکی است حمایت از هر پژوهشی که در مقابله با آلودگی هوا و مدیریت منابع آبی کمک کند اولویت دولت است هزینه‌های بسیاری صرف اسلامی کردن علوم شد اما حاصلی به دست نیامد محیط مساعد و آزاد برای پژوهش در دانشگاه‌ها، ضرورت پیشرفت علمی است با انزوا و عدم تعامل با جهان، رشد مطلوب علمی نخواهیم داشت در برخی فناوری های نو، قابل رقابت با کشورهای پیشرفته‌ایم اولویت امروز دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کارآفرینی است.

به گزارش عطنا به نقل از ایران، دکتر حسن روحانی، رئیس جمهوری در اختتامیه سی و یکمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی ملت ایران را تمدن ساز، پرورش دهنده تمدن‌ها و پیشتاز مردمسالاری در منطقه دانست و تأکید کرد: می‌توانیم سازنده تمدنی بزرگ باشیم؛ اگر برنامه‌ریزی و تلاش فوق‌العاده داشته باشیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین روحانی روز گذشته در مراسم اختتامیه سی و یکمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی، با بیان اینکه ایران بزرگ، در طول تاریخ منشأ تمدن، علم و دانشوری بوده است، گفت: دانشگاه همواره در تحولات سیاسی و اجتماعی نقش اساسی داشته و دارد. روحانی با ابراز خشنودی از حضور در جمع اصحاب علم و برگزیدگان این رویداد علمی، گفت: ایران کشوری است که در دو مقطع پیش از اسلام و پس از اسلام نقشی ارزنده در تولید و رشد علم و ایجاد و پرورش تمدن بشری داشته است.

رئیس جمهوری افزود: پیش از اسلام در ایران باستان صاحبنظران، اندیشمندان، هنرمندان، معماران و عالمانی در این کشور داشتیم که با خلق تمدنی درخور رقابت با تمدن‌های بزرگ و باستانی آن زمان مثل تمدن مصر، چین و یونان خلق، ایران را به کشوری بزرگ که اندیشه، حرف، برنامه و مراکز علمی و دانشوری برجسته داشت، تبدیل کرده بودند.

توجه اسلام به علم و دانش

وی در توضیح مقطع دوم و پس از اسلام، ‌اظهار داشت: اساساً اسلام نه تنها پیروان خود را به علم و دانش دعوت می‌کرد، بلکه این مکتب با امر به خواندن آغاز شد. اسلام آیینی است که به علم و دانش مزیت بخشیده و برای آن برتری قایل است. رئیس جمهوری تصریح کرد: اسلام در دوره‌ای که باسواد بودن در شبه جزیره عربستان مزیت به حساب نمی‌آمد و اشراف و بزرگان در آن دوره سواد نداشتن را برای خود مزیت می‌دانستند و حتی باسوادی را برای خود عار می‌دانستند، برای علم و دانش مزیت و برتری قایل شد و به پیروان خود آموخت که باید علم را از هر کجا که مقدور است، آموخت.

روحانی با اشاره به اینکه اسلام تأکید دارد که برای علم و دانش نمی‌توان مرز و محدودیت قایل شد، تصریح کرد: علم، علم است و به نوع تفکر و ایدئولوژی وصل نمی‌شود. عده‌ای در کشور ما سال‌ها وقت صرف کردند تا ریاضی و شیمی و فیزیک اسلامی درست کنند؛ ایشان پول، وقت و امکانات زیادی صرف کردند، اما حاصلی به دست نیاوردند.

رئیس جمهوری افزود: این عده حتی تلاش کردند، علوم را در دسته‌بندی‌های علوم مرتبط با دین و علوم ضددینی یا علوم سنتی و جدید تقسیم‌بندی کنند و اصرار داشتند که نباید علوم جدید را بپذیریم و می‌گفتند ما هر چه از علم نیاز داریم می‌توانیم از حوزه‌های علمیه به دست بیاوریم و لذا نیازی به دانشگاه نداریم.

روحانی با بیان اینکه امروز دیگر این تفکرات در جامعه ما طرفداری ندارد، اضافه کرد: عده دیگری بودند که سعی داشتند ثابت کنند، آغاز و منشأ همه علوم از اسلام بوده است و برای ربط دادن هر شاخه‌ای از علم به اسلام به‌دنبال آیه و روایت می‌گشتند.

تقسیم‌بندی علوم محکوم به شکست است

رئیس جمهوری اظهار داشت: این باور نیز صحیح نیست و ما تأکیدات مؤکد پیامبر اسلام(ص) را داشتیم که پیروان اسلام را به علم‌آموزی از هر نطقه جهان تشویق می‌کردند. بنابراین هرگونه تلاش برای تقسیم‌بندی علم محکوم به شکست است. اساساً اینکه شاخه‌ای از علم را به جنبه‌ای از دین وصل کنیم برای آن علم‌ شأن و جایگاه ایجاد نمی‌کند و اگر آن را به دین وصل نکنیم هم چیزی از ارزش آن کم نخواهد شد. روحانی تصریح کرد: دین یک نگاه، رویکرد و تفکر بلند برای هدایت زندگی بشر است که علوم مختلف در ذیل آن تعریف می‌شوند و علوم از لحاظ اهداف و نتایج آنها البته به دو دسته کلی قابل تقسیم هستند. یک دسته که علم را بر مبنای تفکر مادی ابزار سلطه و اعمال قدرت بر دیگران می‌داند و دسته دیگر که علم را در خدمت رشد و تعالی انسان‌ها می‌خواهد.

رئیس جمهوری گفت: در تفکر مادی علم وسیله‌ای برای قدرت یافتن و سلطه بر دیگران است و بر این مبنا همه علوم از سیاست تا فیزیک و شیمی بر مبنای تفوق‌یابی تعریف می‌شوند که امروز نیز شاهد توجه و توسعه به این رویکرد از علم در بسیاری از مراکز سیاسی دنیا هستیم.

روحانی با بیان اینکه البته طبیعی است که علم باعث توانمندی می‌شود، افزود: مهم این است که از توانمندی و قدرتی که در نتیجه رشد علمی حاصل می‌شود در چه جهت و به چه منظوری استفاده می‌شود، اگر از این قدرت برای توسعه سلطه بر دیگران استفاده شود، این علم اسلامی به حساب نمی‌آید.

رئیس جمهوری اظهار داشت: علم مطلوب در خدمت رفاه و پیشرفت بشر و حل مشکلات جامعه است و به‌دنبال شناخت خالق جهان قواعد طبیعت و روابط صحیح میان انسان‌هاست و به این معنا هر علمی که در خدمت به تعالی بشر باشد، اسلامی است. روحانی تصریح کرد: خداوند در قرآن آنجا که می‌خواهد مزیت انسان بر دیگر مخلوقات را معلوم کند به قدرت علم‌آموزی و فراگیری بشر و بیان و توضیح این آموخته‌ها اشاره می‌کند.

رئیس جمهوری با بیان اینکه نسبت علم با دین، برمبنای اهداف هر علم تعیین می‌شود، خاطرنشان کرد: هرگونه تقسیم‌بندی درباره علم، غیر از این صحیح نیست، چنانکه تقسیم‌بندی علم به علوم سوسیالیستی و علوم بورژوازی نیز شکست خورد. تفاوت علوم اسلامی و غیراسلامی صرفاً در اهداف و نتایج این علوم است، نه خود علم.

توان ایرانی‌ها برای تمدن آفرینی

وی در ادامه سخنان خود با بیان اینکه سومین مقطع از نقش‌آفرینی ایران در عرصه تولید علم و تمدن‌سازی با پیروزی انقلاب اسلامی آغاز شده است، گفت: اینکه ما می‌توانیم سازنده یک تمدن بزرگ باشیم یا نه وابسته به برنامه‌ریزی دقیق و کار و تلاش فوق‌العاده است.
رئیس جمهوری افزود: امروز برخی کشورهای آسیایی در زمینه پیشرفت علمی حرکت پرشتابی دارند و حتی در برخی زمینه‌ها با کشورهای غربی رقابت می‌کنند و بسیاری می‌گویند که پایان قرن حاضر با برتری علمی کشورهای آسیایی در عرصه علم مصادف خواهد بود. روحانی اظهار داشت: خداوند این توانمندی را به ما ایرانی‌ها داده که بتوانیم تمدن‌آفرینی کرده و آن را در مسیر رشد و تعالی پرورش دهیم. ایران نخستین کشور منطقه است که از دموکراسی و مردمسالاری برخوردار شده و در برگزاری انتخابات پیشتاز است و یک مدل حکومت مردم‌سالار دینی به جهان ارائه کرده است.

رئیس جمهوری اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران در ۴۰ سال گذشته پیشرفت‌های خوبی داشته و در توسعه انسانی گام‌های خوبی به جلو برداشته است. دانشگاه‌های این کشور هیچگاه عظمت و وسعت امروز را نداشته که ۱۲ میلیون دانش‌آموخته دانشگاهی به جامعه تحویل داده و ۴ میلیون دانشجو داشته باشیم. اینها اعداد و ارقام بزرگی هستند که در مسائل سیاسی، اجتماعی و سرنوشت‌ساز کشور تأثیرگذار خواهند بود. روحانی تصریح کرد: از ابتدای نهضت اسلامی دانشگاه و حوزه در کنار هم بودند و دانشگاه همچون حوزه در پیروزی انقلاب اسلامی و در اداره جامعه پس از پیروزی انقلاب نقش اساسی داشته است.

رئیس جمهوری با اشاره به اینکه امروز نیز دانشگاه در برهه‌های مختلف نقش اساسی را در جامعه ایفا می‌کند، افزود: در جریان انتخابات‌های گوناگون در کشور، هنگامی که استادان و دانشجویان وارد صحنه می‌شوند، همه جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

وی با اشاره به اینکه رتبه شانزدهم رشد دانشگاه‌های کشور و پیشرفت‌هایی که در برخی فناوری‌های نو به طور قابل ملاحظه به دست آمده که می‌تواند ما را به مرحله رقابت با کشورهای صنعتی جهان برساند، افزود: خوشبختانه امروز در رشته‌های‌ های تک، سلول‌های بنیادی، ژنتیک، علوم فضایی، هسته‌ای، آی‌سی‌تی و بیو و نانوتکنولوژی، جزو کشورهای پیشرفته جهان هستیم. رئیس جمهوری با بیان اینکه امروز جوانان این کشور، اراده و انگیزه لازم برای رسیدن به پیشرفت دارند، اظهار داشت: دولت باید محیط لازم را ایجاد کند و اگر می‌خواهیم کشور پیشرفته در علم و فناوری باشیم، محیط علمی باید برای پژوهش آزاد باشد.

استادان دانشگاه باید آزادانه حرف بزنند

روحانی افزود: استادان در دانشگاه‌ها باید بتوانند راحت‌تر نظرات خود را به صورت آزادانه بیان کنند؛ البته این به معنای آن نیست که بخواهند در دانشگاه ترویج مسائل سیاسی داشته باشند، چرا که محل ترویج مسائل سیاسی کلاس درس و دانشگاه نبوده بلکه احزاب است. استاد از لحاظ علمی باید آزاد باشد تا هر نظری که به آن رسیده را در تمامی علوم چه حقوق، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی و غیره عالمانه و آزادانه بیان کند. اگر استادی مجبور شد در بیان نظر، خود را سانسور کند، مشخص است که در شیوه‌های خود مشکل داریم. رئیس جمهوری با بیان اینکه باید در پژوهش آزاد باشیم و نباید هدف پژوهش را از ابتدا تعیین کنیم، خاطرنشان کرد: در رابطه با یک نظریه، فرضیه و چارچوبی که مطرح می‌شود، تحقیق لازم صورت گیرد تا نتیجه مشخص شود، نه اینکه از پیش هدف یک پژوهش مشخص باشد.

روحانی ادامه داد: خداوند به ما استعداد و انگیزه لازم را عطا کرده و جوانان مشتاقانه در این مسیر حضور دارند و باید دولت، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاه‌ها، مجلس و دستگاه قضایی دست به دست هم داده و محیط مناسب را برای انجام پژوهش و آزادی در علم در دانشگاه‌ها به وجود آورد، اگر این‌طور شد، پیشرفت در کشور، تحرک و سرعت می‌یابد.

رئیس جمهوری با تأکید بر ضرورت ارتباط با مراکز علمی جهان برای پیشرفت در موضوعات مختلف علمی، گفت: هیچ کشوری با انزوا به رشد و پیشرفت دست پیدا نخواهد کرد، اگر روابط علمی خود را با دنیا محدود کنیم هیچ فایده‌ای برای ما نخواهد داشت.

سختگیری‌های بی‌جا باید از مسیر فعالیت دانشجویان و پژوهشگران کنار رود

روحانی افزود: اگر دانشجویی می‌خواهد در همایشی در خارج از کشور حضور پیدا کند، نباید قبل و بعد از حضور، او را مورد سؤال و جواب قرار دهیم چرا که در دنیای علم این حرف‌ها وجود ندارد و در رشته‌های تخصصی باید بتوانیم با دنیا تعامل کنیم؛ این بسیار نادرست است که به استادان و پژوهشگران مشکوک باشیم. رئیس جمهوری اظهار داشت: استادان، دانشجویان و پژوهشگران ما به دین، فرهنگ، کشور و آینده ملت خود علاقه‌مند هستند و سختگیری‌های بی‌جا باید از مسیر فعالیت آنها کنار رود. روحانی افزود: اگر با دنیا و مراکز تحقیقاتی جهان تعامل خوبی داشته باشیم و پروژه‌های مشترک را تعریف و به نتیجه برسانیم سریع‌تر به اهداف خود دست پیدا خواهیم کرد. باید از آنچه دنیا به آن رسیده استفاده کرده و آن مسیر را ادامه دهیم.

رئیس جمهوری با اشاره به اینکه باید در تحقیق‌ها و پژوهش‌ها، مشکلات روز کشور و تحقیقات کاربردی که این مشکلات را به نتیجه برساند مد نظر قرار دهیم، افزود: ما امروز در کشور مشکلات فراوانی نظیر آلودگی هوا داریم که مردم با آنها مواجه‌اند و ناچار می‌شویم روزهایی مدارس را به‌خاطر آلودگی هوا تعطیل کنیم و این در حالی است که این مشکل قابل حل است و باید پژوهشگران، دانشگاه‌ها و اندیشمندان دست به دست هم داده و راه‌حل و منشأ آلودگی را پیدا کرده و با آن مقابله کند.

روحانی با بیان اینکه صنعت ناقص باعث کاهش هوای تنفسی مردم شده است، گفت: مطمئناً همه منابع آلودگی مانند خودروها، ‌کارخانه‌ها و موتورها، قابل حل یا برطرف شدن هستند که باید با پژوهش به راه‌حل این مشکلات دست پیدا کنیم.

رئیس جمهوری با بیان اینکه مشکل ترافیک و آلودگی هوا در همه شهرهای بزرگ جهان وجود دارد، افزود: کاهش آلودگی‌ها یکی از موضوعات اولویت‌دار در دولت دوازدهم است که در بودجه سال آینده نیز منابع خوبی برای آن در نظر گرفته شده است و هر طرح و پژوهشی که بتواند موجب کاهش آلودگی هوا شده و هوای سالم را به ریه‌های مردم برساند و بتواند با گرد و خاک و ریزگرد مقابله کرده و در زمینه بهره‌وری آب و رفع مشکل کم‌آبی و بی‌آبی کمک کند، برای ما اولویت دارد.

وی با بیان اینکه در تحقیق و پژوهش باید مرز علم و دانش افراد مشخص و برای پژوهش در موارد خاص زمینه فراهم شود تا به اکتشافات و اختراعات مهم دست پیدا کنیم، گفت: ما در کشور مشکل زلزله داریم و شاید بشود بشر در مسیر پیشرفت علم و دانش به جایی برسد که زلزله را پیش‌بینی کند، اما امروز پژوهشگران ما می‌توانند در ساختن سازه مقاوم در برابر زلزله طراحی‌های خود را انجام داده و حرکت جدیدی را در این راستا سامان دهند. رئیس جمهوری با اشاره به اینکه تاکنون تأکید بر این بود که دانشگاه باید پژوهش محور باشد و بتواند علم جدیدی را در اختیار بگذارد، گفت: دانشگاه نقال علوم گذشته نیست، بلکه برای خلاقیت و ابداع است؛ چرا که علم باید ما را به سخن، تحقیق، نتیجه و ابداعی جدید و نو برساند.

بودجه دانشگاه‌ها بر مبنای کارآفرینی باشد

روحانی تأکید کرد: امروز دانشگاه ما باید علاوه بر پژوهش‌محوری در راستای حل مشکلات جامعه از جمله معضل اشتغال، کارآفرین هم باشد و آن دانشگاهی امتیاز دارد که همه فارغ‌التحصیلان آن پس از ۲ سال بیکار نباشند.

رئیس جمهوری با اشاره به اینکه جذب دانشجو و دروس دانشگاهی، هنگامی که منجر به تولید کار و اشتغال در جامعه نشود، ایراد دارد، افزود: سازمان برنامه و بودجه در سال‌های آینده باید بودجه دانشگاه‌ها را بر مبنای کارآفرینی آنها اختصاص دهد. روحانی افزود: امروز باید در کشور بازار کار بزرگی را ایجاد کنیم، چرا که استخدام دولتی بسیار محدود است و خود دولت هنوز به‌چابکی مورد نظر دست نیافته است؛ معیار پژوهش باید صنعتی شدن محصول و به دست آوردن بازار بوده و معیار دانشگاه‌ خوب باید کارآفرینی آنها باشد. رئیس جمهوری با اشاره به اینکه پژوهش‌ها باید منتهی به تصرف بازار و صنعتی شدن و تجربی شدن بشود، اظهار داشت: دستیابی به این هدف نیاز به تجدید نظر در برنامه‌ها، کنکور دانشگاه‌ها، جذب دانشجو و چگونگی آمایش واحدهای دانشگاهی دارد. روحانی افزود: ما باید بر مبنای زمینه‌هایی که در کشور وجود دارد از علم و دانش و استعداد جوانان برای آینده کشور، استفاده کنیم. رئیس جمهوری خاطرنشان کرد: مطمئناً آینده بهتری در انتظار دانشگاه‌ها، پژوهش، فناوری و علم برای جوانان است و همه باید در این راستا تلاش و کوشش کنیم.

گزارش وزیر علوم

دکتر منصور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز در این مراسم و پیش از سخنان رئیس جمهوری، گفت: در ۴۰ سال گذشته بیش از ۳۷۵ هزار مستند علمی از طرف دانشمندان ایرانی در جهان ثبت شده و امروز کشورمان در رتبه اول رشد علمی در منطقه و رتبه شانزدهم رشد علمی در جهان قرار دارد. ۱.۹ دهم درصد مجموع مقالات علمی و ۲.۹ دهم درصد مقالات پر استناد در جهان متعلق به دانشمندان کشورمان بوده است. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری افزود: امروز در حوزه فناوری‌های جدید ۴۲ پارک علم و فناوری و ۹۰ مرکز رشد در کشور داریم که ۴ هزار و ۸۰۰ شرکت دانش‌بنیان در این پارک‌ها مشغول به فعالیت هستند. صادرات فناورانه کشور نیز امسال از مرز ۲۳۰ میلیون دلار عبور خواهد کرد. غلامی با بیان اینکه حجم مبادلات علمی کشور در ۴ سال گذشته رشد چشمگیری داشته است، اظهار داشت: ۲۲ درصد انتشارات علمی دانشمندان کشورمان در عرصه‌های مختلف در ۴ سال گذشته با مشارکت بین‌المللی بوده است.

تقدیر از ۱۳ طرح برگزیده جشنواره بین‌المللی خوارزمی

در این مراسم صاحبان ۱۳ طرح برگزیده سی و یکمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی با اهدای لوح و جایزه مورد تقدیر قرار گرفتند.برگزیدگان سی و یکمین جشنواره بین‌المللی خوارزمی در سه بخش پژوهش‌های بنیادی ۴ نفر، پژوهش‌های کاربردی ۳ نفر و پژوهش‌های توسعه‌ای ۴ نفر انتخاب و معرفی شدند. همچنین یک طرح برگزیده ویژه و یک طرح برگزیده موفق ملی نیز در این مراسم تقدیر و تجلیل شدند.

نظرات (0)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *