چرا با وجود تجویز نسخه همسان، کشورها مسیرهای متفاوتی را پیموده‌اند؟

کنش جمعی؛ شاه‌کلید توسعه

به سبب برخورداری کشور از منابع و درآمدهای سرشار طبیعی، عملا عزم و اراده‌ای برای ایجاد کنش جمعی فیمابین عاملان متعدد و ناهمگون سیاسی، اداری و خصوصی برای انجام اصلاحات بنیادین سیاسی و اقتصادی و قرارگیری مستمر کشور در مسیر توسعه وجود نداشته است.