حسین دهشیار:

آمریکا؛ جامعه‌ای دو شقه

استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی: دو آمریکا را در برابر داریم، یکی از نظر فرهنگی و سیاسی کاملا لیبرال و دیگری به گونه‌ای وسیع که محافظه‌کار است. کشور به دو نیمه تقریبا برابر تقسیم شده است که با توجه به تفاوت رای در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ می‌توان آن را کاملا برجسته یافت.


مرتضی مردیها:

تمدن «فرهنگ‌خوار» است!

اگر یک رایانه یا یک تلویزیون را به قطعاتش تبدیل کنید مجموعه‌ این قطعات برابر با آن تلویزیون و رایانه نیست! چون دیگر آن کارکرد را ندارد. نسبت اینها چیزی غیر از مجموعه قطعات است. فرهنگ هم بی‌شک چیزی فراتر از اسطوره‌ها و اجزای تشکیل دهنده‌اش است.


حسین دهشیار:

چرایی تداوم بحران‌ نژادی

اولین گروه بردگان سیاهپوست سال ۱۶۱۹ به مستعمرات سواحل شرقی آمریکا پای گذاشتند. از این مقطع تاریخی است که بذر حزن‌انگیزترین و تاثیرگذارترین آسیب اجتماعی در گستره جوامع انسانی ساکن در این جغرافیا پراکنده شد.


یک پژوهشگر تاریخ معاصر:

بدون حضور روحانیت شیعه صنعت نفت ملی نمی‌شد

مصطفی تقوی، نویسنده و پژوهشگر تاریخ معاصر ایران با بیان اینکه هیچ گونه نهضت ضد استبدادی در ایران بدون حضور روحانیت امکان وقوع نداشته است، گفت: مصدق مجری طرح ملی شدن صنعت نفت بود نه رهبر آن.


دختر خوب از قبيله و اسب عربی از طويله بيرون نمی‎رود؛

درون‌همسری یا برون‌همسری

آنچه از بررسی منابع و اسناد تاریخی فرهنگ و زندگی ایرانیان در روزگار گذشته می‌توان دریافت، محبوبیت و رواج ازدواج خویشاوندی و فامیلی در میان مردمان این سرزمین بوده است. بررسی فراوانی و گسترش این شیوه ازدواج در جامعه ایرانی، از آن‌رو اهمیت می‌یابد که آن را یکی از ویژگی‌های زیست فردی و اجتماعی مردمان این سرزمین می‌توان دانست و در برابر، اندیشه‌ها و جامعه‌هایی را جست و یافت که این‌گونه ازدواج در آنها نه‌تنها رواج نداشته که ناپسند و نکوهیده به شمار می‌آمده است.


کدام‌یک زودتر رخ می‌دهد؛

انقلاب چهارم آب یا چهارمین انقلاب صنعتی؟

«دیوید سدلاک»، استاد دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست در دانشگاه کالیفرنیا در کتاب خود به نام Water ۴,٠ به این موضوع اشاره دارد که در دوهزار و ۵٠٠ سال گذشته، سه انقلاب در عرصه سیستم آب شهری رخ داده است و برای درک انقلاب چهارم در این حوزه باید این سه تحول را به طور کامل شناخت و تحلیل کرد تا بتوان در مورد آینده آنها تصمیم‌گیری کرد.


قانون «قدمت صد ساله» و پروژه‌های عمرانی، بلای جان بافت تاريخی كشور شده‌اند؛

نبرد توسعه با میراث فرهنگی

قطار توسعه با میراث فرهنگی در کشور سر جنگ دارد. اولویت سازمان عریض و طویل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور نیز در این سال‌ها تنها حوزه گردشگری بوده است.


به مناسبت سالگرد ترور تروتسکی بررسی شد؛

تبر در انتظار طراح ارتش سرخ

استبان وولکوف جنب و جوش غیرعادی بیرون خانه پدربزرگ تبعیدی‌اش، لئون تروتسکی در مکزیکوسیتی و احساس ناگوارش پس از دیدن اوضاع را به خوبی به یاد دارد. آن احساس ناگوار و گرایش علمی‌اش هیچ گونه امیدی در ذهن نوجوان آن روز به جا نمی‌گذاشت.


نگاهی به زندگی خصوصی رهبر ملی صنعت نفت ايران؛

در خلوت مصدق

نامه‌هایش طعم تلخ تنهایی و ناامیدی می‌دهد: «از تنهایی رنج می‌کشم، فصل تابستان اغلب در خارج از عمارت بودم و هر کس می‌آمد چند کلمه با او حرف می‌زدم ولی در این فصل زمستان که هوا سرد است، در اتاق می‌مانم و بسیار بد می‌گذرد. کسی را هم نتوانستم پیدا کنم که مورد اعتماد باشد و با او حرف بزنم. از روی حقیقت، دیگر نمی‌خواهم زنده باشم».


نگاهی به شرايط تكنيكی كودتای ٢٨ مرداد؛

کودتای ایرانی

کودتا چیست و آیا همه‌جا به همین صورت اتفاق می‌افتد؟ به‌ لحاظ تکنیکی، کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ چگونه صورت گرفت؟ ابتدا نگاهی می‌اندازیم به اولین گزارش نماینده سازمان سیا در ایران در روز‌های پرتلاطم مرداد ۱۳۳۲.


نگاهی به کارنامه و عملکرد تشکل های حزبی در واقعه مرداد 32؛

سایه روشن کارنامه احزاب در جریان کودتا

بنا به گفته مشهور، احزاب در ایران، سابقه چندان درخشانی ندارند و با وجود حضور فعال در بسیاری از حوادث تاریخی پس از انقلاب مشروطه، نتوانسته‌اند آن‌طور که باید و شاید، تأثیرگذار باشند.


رضا داوری‌اردکانی:‌

عزم توسعه نیازمند خودآگاهی است/ تاریخ آزادی، تاریخ انسان است

داوری اردکانی، رئیس فرهنگستان علوم در نشست ««تأملی در تحول فکری ایرانیان در عصر مشروطه» که در خانه بیداری اسلامی اصفهان برگزار شد، گفت: تاریخ آزادی، تاریخ انسان است؛ چرا که آزادی در فطرت اوست و انسان یعنی آزادی.


منصوره اتحادیه در نشست «دولت مدرن، جامعه سنتی، چالش و پایش»؛

تنها راه پیشرفت ایران را غربی‌سازی می‌دانستند!/ روزنامه‌های زمان رضا‌شاه سخنگوی دولت بودند

منصور اتحادیه، استاد تاریخ دانشگاه تهران در نشست «دولت مدرن، جامعه سنتی، چالش و پایش» اظهار کرد: از دوره مشروطه روشنفکران به این نتیجه رسیده بودند که ایران باید غربی شود، مفسر این عقیده «تقی‌زاده» بود که می‌گفت، «مردم هم به لحاظ روحی و هم جسمی باید غربی شوند».


سیمین فصیحی در نشست «دولت مدرن، جامعه سنتی، چالش و پایش» مطرح کرد:

مقایسه جامعه در حال گذار ما با غرب نادرست است/ الگوبرداری شتاب‌زده غیرمنطبق با سنت‌ها، چالش اصلی است

عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه الزهرا(س) مقایسه جامعه در حال گذار ما با جامعه مدرن غرب را کاری نادرست دانست و گفت: زمانی می‌توانیم خود را با غرب مقایسه کنیم که محصولات مدرن خودمان (محصولی که مختص جامعه ایرانی است) را با محصولات مدرن غرب مقایسه کنیم و در این غیر صورت یک جامعه سنتی را در هر شرایطی با یک جامعه مدرن مقایسه کنید، عقب مانده به نظر می‌رسد.


مردیها، وكیلی و تدینی در رونمایی از كتاب «ارنست نولته: سیمای یك تاریخ اندیش»؛

روشنفکران ما گفت‌وگو نمی‌کنند

نزدیک به یک سال پیش (٢٨ مرداد ١٣٩۵) ارنست نولته، تاریخ‌نگار و فیلسوف آلمانی در گذشت، بازتاب خبر درگذشتش در جامعه ما بسیار دیر و محدود صورت گرفت، با آن که متفکری موثر و بزرگ بود و در تقابل جدی با متفکرانی از جمله یورگن هابرماس بود که آثارشان در ایران فراوان ترجمه و شرح و بسط داده شده و کوچک‌ترین گفت‌وگوها و اظهارنظرهای‌شان نیز به سرعت ترجمه و منتشر می‌شود.


سياست‌زدگي پژوهش در ايران و «خود‌مورخ پنداري سياستمداران»؛

تاریخ ‌پژوهی یا فوتبال سیاسی؟

مجید تفرشی، پژوهشگر تاریخ معاصر و سندپژوه از معدود محققان ایرانی است که سال‌هاست به طور تخصصی با اسناد و به خصوص سندهای تازه‌یاب و تازه منتشر شده سر و کار دارد و در مورد این اسناد خاص نیز به محض انتشارشان خیلی سریع آنها را مطالعه کرده و راجع به آنها تحلیل خاص خود را دارد.


گفت‌وگو با مرتضی نورایی با مطالعه نمونه موردی، تاریخ شفاهی اصفهان؛

روزنه‌ای به زیست اجتماعی تاریخ

چند دهه است که تاریخ شفاهی در ایران درحال نشو و نماست. تاریخ شفاهی که در کشورهای توسعه‌یافته برای بیان حال توده و زنان به کار گرفته شد، اما در ایران ابتدا به ابزاری در خدمت پررنگی رجال سیاسی درآمد و بعد از چند دهه پس از ورود به جنگ هشت ساله به روشی برای بیان حال توده اما به شکل کمرنگ تبدیل شد. روشی که هنوز جا دارد که دم بکشد و به ابزاری برای بیان و معرفی قشر ساکت و نادیده جامعه دربیاید.


صفحه 1 از 3123