پنجشنبه، 2 اسفند 1397 08:11:42
آخرین اخبار

نقد و نمایش مستند «رویاهای دم صبح» به مناسبت روز جهانی زن

فیلم مستند «رویاهای دم صبح»  به مناسبت روز جهانی زن هجده اسفند ماه در سالن شهید مطهری دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی اکران شد.

پوستر_مستند_رویاهای_دم_صبح

 صابر نصیب علیعطنا، «رویاهای دم صبح» که روایت نوجوانان دختر زیر ۱۸ سالی است که در کانون اصلاح و تربیت شهر تهران تحت نظارت هستند توسط انجمن علمی مطالعات زنان دانشکده علوم اجتماعی به نمایش درآمد و مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

صدور مجوز ساخت این فیلم ۷ سال به طول انجامید که در نهایت مهرداد اسکویی در زمستان سال ۱۳۹۲ با حمایت کانون اصلاح و تربیت موفق به دریافت مجوز ساخت فیلم شد.فیلمی که امسال در جشنوار فیلم فجر به اکران در آمد،همچنین توانست جایزه سیمرغ بلورین کارگرانی در بخش فیلم های مستند را از آن خود کنند.

دبیر انجمن علمی مطالعات زنان دانشکده علوم اجتماعی درباره این مستندبه خبرنگار عطنا گفت:این مستند در مورد پنج دختر بود که در کانون اصلاح و تربیت نگهداری  می شدند که به جرایم مختلف به کانون آورده شده بودند در مورد آسیب های اجتماعی و مسایل مختلفی را که دختران  با آن روبرو می شوند به تصویر می کشد.

وی افزود: به نظرمان آمد روز جهانی زن را با نمایش و تحلیل فیلم در مورد زنان گرامی بداریم.

در بخش دیگر برنامه، دکتر محمد تقی کرمی، مدیر گروه مطالعات زنان دانشگاه علامه طباطبائی و دکتر علی جنادله استادیار گروه مطالعات زنان به عنوان تحلیل گر فیلم حضور داشتند.

دکتر کرمی با بیان اینکهاین فیلم در دفاع از خانواده است، گفت: پنج سوژه می بینم که در پنج خانواده آسیب دیده  در قاب های مختلف جلوی دوربین ظاهر می شوند.

وی با تاکید بر اهمیت بنیان خانواده به عنوانی مأمنی برای دختران و زنان ادامه داد: این مستند نشان می دهد وقتی دختران این مامن را ندارد، چقدر آسیب می بینند. اگر چه هر کدام از این دختر ها به نحوی منتقد خانواده ی خود هستند اما همه آنها وقتی احساس می کنند که خانواده، امکان بازگشت و اقبال به آنها را می دهد، کورسوی امیدی در قلب شان به وجود می آید.

مدیر گروه مطالعات زنان ادامه سخنانش اظهار داشت : وقتی دوربین یک بخش از جامعه را برای ما  قاب بندی می کند ما باید ببینیم با این قاب بندی چه چیز های را ما نمی بینیم اگر الان صرفا تمرکز ما بر پنج تا خانواده آسیب دیده باشد؛ این نگاه آسیب زا است، اگر فکر کنیم در جامعه ما آسیب ها تنها بر یک درصد از جامعه تمرکز دارد بخاطر این  است که در صد بالای از جامعه ما در یک خانواده های هستند که توانستند روابط خود را مدیریت کنند. در حالی که تصویر این دختران در فیلم از خانواده، چنین است که ما آسیب دیدیم چون خانواده پشت سر ما نبود.

وی افزود: وقتی خانواده گرفتار آسیب می شود یا به هر دلیل کژکار کرد دارد زنان و دختران بیشتر آسیب می بیند.

دکتر کرمی با ذکر مثالی توضیح می دهد: وقتی شوهر خانواده در بیمارستان بستری می شود و مستلزم هزینه های زیاد است این زن خانواده است  که در معرض آسیب و فشارهای مختلف قرار می گیرد.

فیلم مستند یک اثر پژوهشی است

n00001344-b

مدیرگروه مطالعات زنان دانشگاه علامه طباطبائی، دربخش دیگری از سخنانش در رابطه با اینکه دانشگاه با این مستند چگونه ارتباط برقرار کند، اظهار داشت: این فیلم یک مقاله علمی_پژوهشی است، متاسفانه بر خلاف دانشگاههای ایران، در دنیا سنتی دانشگاهی وجود دارد که معتقد است؛ فیلم مستند یک اثر پژهشی است.

وی ادامه داد: اگر یک استاد یک فیلم مستند راجع به آسیب ها ی اجتماعی تولید کند، حداقل ارزش آن از یک مقاله پژوهشی به مراتب بیشتر است. اما ابزارها و موقعیت های که  می توان مسائل اجتماعی را در قالب آنها برجسته کرد و به تصویر کشید محدود است.

وی با تاکید بر رسالت دانشکده علوم اجتماعی در این راه گفت: رسانه در معنای عمومی اش  می تواند برای ما در فهم مسئله اجتماعی و  آسیب های اجتماعی نقش موثرتری داشته باشد.
دکتر کرمی افزود: اینکه ما بینیم نسبت ما با امری که دوربین برای ما به تصویر می کشد، چیست ؟ به عنوان فرد ، دانشگاه و یا کنشگر اجتماعی، مطالبه گری ما از ساختار حاکمیت است. برای مثال در قسمتی از فیلم که سرپرست قانون به آن دختر جوان می گوید ما تا دم در مسئولیت داریم! یعنی ما در جایی مسئولیت داریم که شما بیشترین حس امنیت را دارید و درست در جایی که شما بیشترین حس عدم امنیت را دارید ما مسئولیتی نداریم!

 

در آسیبهای اجتماعی ، رد پای خود را هم ببینیم

n00004345-b

دکتر جنادله، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی نیز به نوبه خود در باره این فیلم مستند بیان کرد: باید حساس بشویم؛ در واقع سایه خودمان را در این مسائل ببینیم.

وی با بیان اینکه سازمانها داده و اطلاعات مختلفی را تولید می کنند و همه ی این داده ها گویای وضعیت نامناسب جامعه هستند گفت:  وقتی این مسائل وجود دارد چرا ما سایه خود را نمی بینیم این خودش یک نوع آسیب دیگر است؛ آسیب زایی دیگر است. وقتی اطلاعات تولید می کنیم و این همه موضوع مطرح می کنیم اگر نهادهای مختلف سازمان های مختلف در سطح مختلف جامعه از خرد تا کلان سایه خودشان روی این موضوعات نبیند رد پای خودشان را نبینند بعد از مدتی به بی تفاوتی تبدیل می شود.

استادیار گروه مطالعات زنان دانشکده علوم اجتماعی ادامه داد: درنهایت جامعه ما به جامعه پر مسئله ای با مسائل حل نشده باقی می ماند. دیگر این مشکلات و مسائل امر عادی به حساب می آید.

وی افزود: صرف اینکه توصیف کنیم و بگویم این یا آن مسئله وجود دارد کفایت نمی کند. این امر، آسیب زایی است  چرا که اطلاعات باید به نحوی نشان دهنده وضعیت واقع باشد که در آن قرار داریم. ما باید علل، پیش زمینه ها و ردپاهای خود را پیدا کنیم.

 

طنز؛ مسیر فرار از واقعیت!

1940738

دکتر کرمی با ابراز تفاوت نظر با دکتر جداله اظهار داشت : من این فیلم را که نگاه می کردم تصویری از کانون اصلاح و تربیت در این فیلم جلوی دوربین آمد که من آن را تصویر ایران کوچک می دانم؛ نمیخواهم بگویم همه جامعه ایرانی در معرض آسیب است  اما شادی تظاهری که شما توی این فیلم ملاحظه کردید آدم های که  غم در چهره های شان موج می زند؛ این شادی،شادی واقعی نیست. وقتی آدمها نمی توانند فضا را تحمل کنند به طنز پناه می برند ؛ وقتی که فشار های روانی بر انسان غلبه پیدا می کند؛ وقتی گفتگو ممکن نباشد؛ انسانها به عرصه طنز پناه می برند ؛برای اینکه زندگی را برای خودشان قابل تحمل کنند.

وی در رابطه با چگونگی شکیل گیری طنز در یک جامعه بیان داشت: به نظر من طنز در جایی شکل  می گردد که امکانات حداقلی معیشت و نفس کشیدن فراهم نباشد یا حداقل چنین تصور وجود داشته باشد من غلبه طنز در جامعه  ایران را اصلا مثبت ارزیابی نمی کنم؛ طنز یعنی انسانها در مسیر فرار از واقعیت قرار دارند!

در بخش دیگر این نقد و بررسی علمی، دکترجنادله گفت: زنان و دخترانی که مستند نشان می دهد آدمهایی بودند که ازجامعه  خود گریزان بوده و بین خود و جامعه خط کشی کرده اند.

وی با اشاره به سخت گیری هایی که برای چنین فیلمها و محصولات خصوصا در اخذ مجوز وجود دارد گفت: درست است که نباید همه چیز را سیاه نشان بدهیم اما باید این مسائل در جامعه دیده شود و نباید حساسیت خاصی نسبت به چنین محصولاتی که سعی در بازنمایی واقعیت ها دارند وجود داشته باشد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه خاطرنشان کرد: اطلاعاتی که در جامعه تولید می شود باید نگاه  آسیب شناسانه داشته باشد. همانطور که این  فیلم آسیب های  جامعه را نشان می دهد. لذا نباید جلوی تولید و انتشار چنین فیلم های مستندی را گرفت.

 فیلم «رویاهای دم صبح» سومین قسمت از مستندهای سه گانه مهرداد اسکویی است. دو فیلم قبلی «روزهای بی تقویم» و «آخرین روزهای زمستان» نام دارند.

گفتنی است «رویاهای دم صبح» در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر توانست سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی مستند را از آن خود کند.

     مهرداد-اسکویی-1-1024x683 635905642106462018

مهرداد اسکویی- مستندساز

 

نظرات (0)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *