کد خبر : 28924
تاریخ درج خبر : 1394/11/24
تغییر اندازه نوشته

دکتر نجمه شبیرى: بورخس سخت‌ترین نویسنده جهان است

به گزارش عطنا، مراسم انتخاب کتاب سال، روز یکشنبه  ١٨ بهمن ماه در تالار وحدت برگزار شد و “نامه‌هاى پرتب و تاب” خورخه لوئیس بورخس با ترجمه دکتر نجمه شبیرى، مدیر دپارتمان زبان اسپانیایى دانشگاه علامه طباطبائی، اثر منتخب بخش ادبیات خارجى شناخته شد. به همین بهانه مصاحبه‌اى با دکتر شبیری انجام دادیم و از جزئیات کتاب بیشتر جویا شدیم.

  Dr Shobeiri (3)

چرا این کتاب را براى ترجمه انتخاب کردید؟

بورخس به عنوان سخت‌ترین نویسنده جهان شناخته مى‌شود و در غرب به عنوان پیامبر خوانندگان شهرت دارد و من همواره به این نویسنده علاقه داشتم. کتاب کاملا تصادفى توسط آقاى آخوندزاده به من رسیده شد و از من درخواست شد که آن را ترجمه کنم.

من مترجم نیستم و به کار ترجمه هم علاقه اى ندارم ولى به خاطر شیفتگى‌اى که به بورخس دارم، ترجمه آن را پذیرفتم. در ابتدا بر این باور بودم که ترجمه آن ٢ یا ٣ ماه نهایتا طول بکشد، اما وقتى یک دور کتاب را کامل خواندم، با دشوارى معانى در بعضى از نامه ها روبه رو شدم و جذابیت عجیب و غریب نامه ها دلیل اصلى ترجمه این کتاب بود.

در خصوص محتواى کتاب توضیح بفرمایید.

بورخس از خانواده متمولى است که در سن ٢٢، ٢٣ سالگى به همراه خانواده براى ادامه زندگى از آرژانتین به سوئیس نقل مکان مى کنند و در سوئیس دو دوست به نام هاى آبرامویچ و سورِدا پیدا مى کند و در همین سنین مکاتباتى با این دو همکلاسى خود انجام مى دهد که متاسفانه نامه‌هاى دوستانش به بورخس در دسترس نیست و همه نامه‌هایى که در جواب به آبرامویچ و سورِدا نوشته شده بعد از مرگش، توسط خانم ماریا کوداما -همسر وى- جمع آورى شده است.

قسمت اول کتاب شامل ٢۵ نامه در جواب آبرامویچ و بخش دوم آن شامل ۴۶ نامه در جواب سورِدا مى باش که این نامه ها زمینه ساز مکتب اولتراییسم نیز هستند. نکته تعجب برانگیز اینجاست که بورخس در سن ٢٢،٢٣ سالگى توانسته چنین آثار برجسته اى را پدید بیاورد.

Dr Shobeiri (5)

مراحل ترجمه و فرآیند گردآورى این کتاب به چه شکل بود؟

به علت مقدمه مفصل و سنگینى که این کتاب داشت، ترجمه آن را با بخش نامه ها شروع کردم که یک سال به طول انجامید. براى ترجمه بعضى از نامه ها با دشوارى معنایى روبرو مى شدم و گاهى اوقات براى فهمیدن متن یک نامه به ١٠ الى ١۵ نفر با زبان هاى متفاوت و دیالکت هاى مختلف زبان اسپانیایى مراجعه مى کردم، و به علت بازى با کلمات و معانى استعارى کلمات فرانسوى ممکن بود ترجمه یک نامه به تنهایى یک هفته زمان ببرد.

دقت زیادى صرف این کتاب شد تا جایى که حتى خط خوردگى هاى کتاب نیز مانند نسخه اصلى نامه ها تکرار شد. بعد از ترجمه نامه ها یک بار ویرایش انجام گرفت و براى پیدا کردن ویراستار مورد نظرم، با ٣،۴ ویراستار مختلف کار کردم تا در نهایت خانم بیات فر از فارغ‌التحصیلان ادبیات تطبیقى علامه، کار ویرایش اثر را به خوبى انجام دادند و بعد از آن آقاى مشکى ناشر اثر، آن را ویراستارى مجدد کرد و مجموعا اثر ٧ بار توسط من و ایشان نمونه خوانى شد.

پاورقى هاى کتاب مجموعا شش ماه زمان برد و چون من مترجم نیستم و ذاتا معلم هستم، علاقه دارم تحلیل کنم، و همین باعث شد که حدود پانصد پاورقى بنویسم. بعد از پاورقى ها، مقدمه کتاب را ترجمه کردم و مقدمه اى نیز خودم بر اثر نوشتم. تحقیقات کتاب نیز حدوداً ١٠٠ صفحه شد که با سلیقه خوب آقاى مشکى، تعلیقات و پاورقى هر نامه، پشت خودش نوشته شده که تمام این مراحل در کل ۴ سال زمان برد.

Dr Shobeiri (1)

انتظار داشتید که “نامه هاى پر تب و تاب” به عنوان کتاب برتر انتخاب شود؟

من آدم وسواسى و مقیدى هستم. روزى که شروع کردم، فکر مى کردم شش ماهه کار تمام شود، و وقتى به ۴ سال رسید و با توجه به وقت و دقت و وسواسى که صرف این کتاب کرده بودم، به خود مى گفتم این کتاب باید جایزه ببرد، نه از لحاظ مادى؛ بلکه این عنوان را مناسب مى دیدم و از طرفى آنقدر خوب کار کردم که کتاب دیده شود و شایسته تقدیر علمى باشد.

البته جنبه علمى اثر تنها ۵٠٪ کار است و بدون شک ناشر محترم جناب آقاى مشکى نیز در این موفقیت نقش بسزایى داشتند، ایشان به هیچ عنوان مانند یک ناشر اقتصادى عمل نکردند بلکه به عنوان یک مدرس و استاد دانشگاه و هنرمند همکارى کردند و جداً کارى کردند که به اعتبارات من افزوده شد. طراحى، سبک صفحه بندى و نگارش کتاب بسیار تأثیر گذار بوده.

علائم نگارشى مثل ویرگول، نقطه، پرانتز و… عینا نگاشته شده و همینطور طرح روى جلد و انتخاب رنگ سرخ به فراخور کلمه “پر تب و تاب” و با توجه به نماد شناسى ادبیات اسپانیا طبق سلیقه هنرمندانه آقاى مشکى، بر جذابیت اثر افزوده است و از ایشان کمال تشکر را دارم.

به عنوان حرف پایانى، اگر صحبتى با مخاطبان و مترجمان دارید بفرمایید:

خیلى دوست دارم که این کتاب به عنوان مرجعى براى بورخس شناسان ایرانى مورد استفاده قرار بگیرد؛ چرا که بورخس نویسنده خوب و توانایى است و امیدوارم روزى برسد که همه مترجمان ایرانى با چنین وسواس و دقتى کار کنند و همچنین امیدوارم همه ناشران مثل آقاى مشکى به مسائل علمى اهمیت بدهند.

مصاحبه: ملیکا مهدوی

به اشتراک بگذارید
AtnaNews Telegram
اخبار مرتبط

برچسب ها
نظرات کاربران

هیچ نظری وجود ندارد