کد خبر : 145848
تاریخ درج خبر : 1396/07/29
تغییر اندازه نوشته

سعيد معيدفر:

همراهی و همدلی مسئله مهمی است

در جامعه ایرانی، پیوندهای اجتماعی تضعیف شده است. این ازهم‌گسستگی آنقدر ریشه دوانده و عمیق شده که حتی این عدم پیوند را هم در برخی خانواده‌ها می‌بینیم و احساس تعلیق به وجود آمده است. یکی از دلایل افزایش نزاع‌ها و درگیری‌ها در خانواده، محله، شهر و سازمان‌ها هم همین عدم پیوند و تعلق است که باعث می‌شود تا هرکسی در هر شرایطی بدون احساس نیاز به دیگری و اجتماع حاضر در آن، کنش خود را داشته باشد و به عواقب بعدی هم فکر نکند.

به گزارش عطنا، دکتر سعید معیدفر، جامعه‌شناس ایرانی و دانشیار بازنشسته گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران با اشاره به این موضوع در یادداشتی در روزنامه اعتماد نوشت:

شاید جمله «هیچ انسانی کامل نیست و نمی‌تواند بی‌خطا باشد»، جمله‌ای بسیار تکراری و کلیشه‌ای باشد. اما این جمله یکی از واقعی‌ترین تعاریف زندگی اجتماعی ما است و همه خوب می‌دانیم که در جریان زندگی روزمره و در روابط انسانی و اجتماعی ما در خانواده، محله، شهر، سازمان و… اتفاق‌هایی رخ می‌دهد که باعث می‌شود خطا کنیم و در برخورد با دیگران، اسباب آزار و اذیت شویم.

آنچه در ذهن ما می‌گذرد، به نسبت آنچه در شرایط واقعی رخ می‌دهد یا آنچه در ذهن دیگری در جریان است، بسیار متفاوت است و همین تفاوت‌ها باعث می‌شود تا کنش‌های ما گاهی، به صورت غیرعمدی سوءتفاهم‌هایی را ایجاد کند. در ادامه این کنش‌ها، اگر در جامعه‌ای سالم باشیم و نسبت به آن احساس تعلق و وابستگی داشته باشیم، خود را مستلزم عذرخواهی می‌دانیم.

وقتی احساس همدلی و هم‌آوایی در یک جامعه وجود داشته باشد، اعضای آن اجتماع به یکدیگر وابسته هستند و همین وابستگی باعث می‌شود تا اعضا نسبت به طرد شدن و از دست دادن منافع اجتماعی خود حساس باشند و به وقت اشتباه، راحت‌تر عذرخواهی کنند. در واقع وقتی خود را از یک جمع مانند خانواده، محله، شهر و حتی یک سازمان می‌دانیم، این احساس تعلق باعث می‌شود تا نسبت به از دست دادن آن‌هم حساس باشیم و این حساسیت ما را به سمتی می‌برد که بیشتر به قواعد و مقررات گروه اهمیت دهیم و در مواقع لزوم بابت آنچه رعایت نکردیم و ناهنجاری رخ داده، واکنش نشان دهیم.

اما وقتی ارتباط اجتماعی قطع می‌شود، دیگر عذرخواهی هم معنایی ندارد. در دعواها و مشاجره‌ها، هر عضوی از جمع، خود را محق می‌داند و منافع و همدلی‌اش در جمع هم بی‌اهمیت می‌شود. پیوندهای اجتماعی و پیوستگی اجتماعی، عذرخواهی را ساده می‌کند و در نقطه مقابل از هم‌گسستگی، راه به سمت عذرخواهی و بازگشت به نقطه همراهی را می‌بندد.

در جامعه ایرانی، پیوندهای اجتماعی تضعیف شده است. این ازهم‌گسستگی آنقدر ریشه دوانده و عمیق شده که حتی این عدم پیوند را هم در برخی خانواده‌ها می‌بینیم و احساس تعلیق به وجود آمده است. یکی از دلایل افزایش نزاع‌ها و درگیری‌ها در خانواده، محله، شهر و سازمان‌ها هم همین عدم پیوند و تعلق است که باعث می‌شود تا هرکسی در هر شرایطی بدون احساس نیاز به دیگری و اجتماع حاضر در آن، کنش خود را داشته باشد و به عواقب بعدی هم فکر نکند.

در چنین روزگاری حضور شبکه‌های مجازی، فشار افکار عمومی را هم نسبت به رفتارهای ناهنجار و خطاها بیشتر کرده است. در واقع دیده شدن و نقد شدن، یکی از اتفاق‌هایی است که باعث می‌شود تا دقیقا انسانی که احساس به وابستگی و پیوند به جامعه دارد، خود را نسبت به رفتارهایش مسوول بداند و دیگری که چنین وابستگی ندارد، در موقعیت انکار قرار بگیرد.

این چنین است که می‌بینیم، گاهی عذرخواهی رخ می‌دهد و گاهی هم نه. اما در اصل و در شرایط ایده‌آل، هرچه جامعه زنده‌تر، افکار عمومی قوی‌تر و ارتباط‌ها محکم‌تر باشد، زمینه برای عذرخواهی هم فراهم می‌شود و مشکلات هم از پس چنین کنش‌های مسالمت‌جویی کمتر می‌شود.

به اشتراک بگذارید
AtnaNews Telegram
اخبار مرتبط

برچسب ها
نظرات کاربران

هیچ نظری وجود ندارد